Ürün ve takip var ‘dalgaya’ gelme!

 Ürün ve takip var ‘dalgaya’ gelme!

Tahıl, bakliyat, zerzevat, meyve, et… Market, manav, pazar tezgahları dolu… Üretici bahçesinde, tarlasında bir yandan ekiyor, öteki yandan yeni eserlerini toplamaya hazırlanıyor. Eser fiyatlarının bu periyoda şahsi bir artış göstermesini engellemek, üretici kazanırken tüketicinin daha müsait fiyata tüketebilmesi için murakabe mekanizmaları da süratle devreye girdi. İlgili kurum ve kuruluşlar bu fiyatları sıkı takibe almış durumda. ‘Son fırsatçı’ vazgeçene kadar fiyat suistimaliyle savaş de devam ettirilecek.

Münhasıran yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını münasebetiyle tüketiciyi ‘sömürmeye’ çalışanlara en üst hadden cezalar veriliyor. İlgililerin takibi devam ederken, tüketicilerin başta Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı’na yaptıkları şikayetlerin çok kıymetli olduğuna dikkat çekiliyor. Tüketiciler Alo 175’ten telefonla ya da Haksız Fiyat Artışı (HFA) mobil tatbikiyle şikayetlerini çok süratli bir formda iletebiliyorlar.

Yarışma izliyor

Salgın periyodunda en sert uyarıyı Yarışma Kurumu yaptı. Münhasıran yaş meyve ve zerzevat piyasası başta olmak üzere azık piyasasında fırsatçılara yönelik uyarılar/takipler artarken, Yarışma Kurumu da tüm piyasayı takipte olduğunu paylaşmıştı. Yarışma Kurumu Lideri Birol Küle açıklamasında şunları söylemişti:

“Biz her gün eser bazında çiftçimizden son tüketiciye giden tedarik zincirinde fiyattaki değişimi izliyoruz. Tarlada, serada bir fiyat artışı yok, arzda bir azalma yok. Akaryakıt maliyeti mi arttı? Depolama masrafı mı arttı? İşgücü maliyeti mi arttı? Bunların hepsine karşılığımız hayır. Demek ki arz paha zincirindeki aktörler ölçüsüz fiyat artışları yoluyla ‘yapay bir kıtlık’ yaratıyorlar. Sıradan devirlerde tahammül edemeyeceğimiz bu çeşit pratikleri bu devirde evleviyetle cezalandıracağımızı ve bu cezaların ve süreçlerin buhranın şiddetiyle hakikat orantılı olacağını bilmeliler.”

Elma ve ayva bu yıl üreticisine kazandırdı

Elmada yerkürenin en büyük beşinci üreticisi Türkiye’de şu sıralar markette manavda son beğenilen günlerini yaşayan elmada fiyatlar 4-5 liranın üzerinde. Yeni meyveler çıkmadan evvel bir aylık son yüksek talep günlerini yaşayan elmada yeni hasat eylül-ekim arası gelecek. Isparta, Karaman, Kayseri üzere vilayetlerde tüccar tarafından depolarda satışa sunulmayı bekleyen bir ölçü eser olduğu belirtilirken, birebir devirde Kovid-19 sürecinde meyveye olan ilgiyle birlikte ihracatının da çok talep gördüğü söz ediliyor. Doğanşehir Ziraat Odası Yöneticisi Burhan Tanışık, bu mevsimde artık üreticinin elinde elma olmadığını anlatırken, tüccar depolarındaki eserlerin piyasaya sunulduğunu, çiftçinin yeni periyoda hazırlık yaptığını söyledi.

Yeni döneme hazırlık

Elma üreticide 1.5 liranın üstünü görürken, üretici kentlerin borsalarında tipine nazaran 3.80 liradan başlayan fiyatlarla alıcı buldu.
Kış aylarının en sevilen meyvesi ayvada dönem sonu geliyor. Yıllık 180 bin tonluk ayva üretimiyle Türkiye birinci sıralarda nokta alıyor. Bu yıl ayva üretimiyle çiftçinin de yüzü güldü. Dönem sonuna yaklaşırken ayvanın kilogram fiyatı 7 lirayı geçti. Ayva kolunda kilogramı 1.70 liradan satılıyor.

Ayvasıyla meşhur olan Geyve’nin Ziraat Odası Lideri Süleyman Pınar, bu yıl serinin âlâ geçtiğini, çiftçinin de şad olduğunu lisana getirdi. Yeni seri için çalışmalara başladıklarını söyleyen Pınar şu haberleri verdi: “Budamalar yapılmaya başlandı. Yeni hasat ekim ayında başlayacak. Ondan evvel 27 Nisan’a kadar oluşabilecek donla savaş ediyoruz.”

Bu yıl çiftçinin istediği verimi aldığını lisana getiren Pınar, “Bazı üreticilerden çeklerin dönüşlerinde sorun olduğu istikametinde şikayetler aldık. Bunun dışında üreticimiz bu seriden memnun” tabirlerini kullandı.

Çiftçi durmadan çalışıyor

İlkbahar ayları çiftçi için bir yandan ekim yaptığı gayrı yandan erkenci eserleri topladığı devirler. Bu birinci toprak hasatları piyasaya girerken, sera üretimi de devam ediyor. Temel tarım eserleri olarak patates ve soğan kilo fiyatı 4-5 liranın üzerinde seyrediyor. Bu ay içinde devreye alınması beklenen erkenci eserlerle birlikte fiyatların gevşemesi öngörülüyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) mart ayı donelerine nazaran ay ahir bu iki eserde de üretici fiyatı 2 liranın üzerine çıktı. Eserlerin mart ayı başındaki üretici fiyatı 1 liranın altındaydı.

‘Nakliyeye destek gerekli’

Üretimde bir sorun ve tüketicinin telaşla alışveriş yapmasını gerektirecek bir badire olmadığını anlatan Tarım Muharriri Ali Ekber Yıldırım, bu devirdeki derdin ‘nakliye’den kaynaklanabileceğini belirtti. Yıldırım, Kovid-19 devrinde alınması gereken kıymetli önlemler arasına üreticiden tüketiciye eseri taşıma sürecinin eklenmesini gerektiğini belirtirken, şunları söyledi:
“Mevcut koşullarda hem sokağa çıkma, hem araçların çıkışındaki kısıtlamalar, şoför ve karantina tedbirleri derken nakliye konusunda sorunlar yaşanıyor. Şoförler vilayet değiştirmek konusunda tereddüt ederken, taşıma fiyatları da yükseliyor. Bu da hem eserlerin taşımasında, hem de mevsimlik tarım emekçilerinin ulaşımı konusunda üreticiye ek maliyet çıkarıyor. Bu periyodun problemsiz atlatılması için nakliye/taşıma konusunun mahsusen ele alınması gerekli.”

‘İyi gelir’ lakin kime!

Türkiye Ziraatçılar Derneği Yöneticisi Hüseyin Demirtaş, artan çoklu alışveriş ve eksperlerin sık sık ‘limon, sarımsak, soğan, meyve’ tekliflerinin bu periyotta fiyatlar üzerinde ‘suni’ bir artış oluşturduğunu söyledi. Yavaş yavaş örtü altı üretimin mekanını tarla eserlerinin alacağını anlatan Demirtaş, üreticiden münasip fiyata çıkan eserlerin, yeterli denetlenmesi durumunda tüketiciye kadar da tutarlı fiyata getirilebileceğini söz etti.

Demirtaş, “Üreticinin kooperatifleşme sorunu çözülürse, bu kanal ile tarladan sofraya kadar fiyat artışı yüksek olmadan taşınabilir. Artık bunun kıymetini anladığımız şu günlerde bu mevzunun üzerine eğilmemiz lazım. Hiçbir dönemde ithalata bağımlı eserimiz kalmaması için tüm imkanları seferber edelim. Elbette bu devirde fırsatçılık da var. Yetkililerin murakabesi sıkı tutması, tüketicinin ise dikkatli olması lazım” diye konuştu.

BİTTİ

 

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.