Milyonları ilgilendiriyor! İki seçenek var…

 Milyonları ilgilendiriyor! İki seçenek var…

Milliyet’ten Cem Kılıç’ın yazısı:

İçinde bulunduğumuz devirde çalışanın sıhhatinin ve istihdamının korunması çevre hukuk devleti olmanın vazgeçilmez koşulları. İş yerküresi STK’larının görüşüne açılan yasa teklifi taslağında konum alan iş akdi fesih yasağı (işten çıkarma yasağı) ve gelir desteği bu açıdan ele alındığında işgücü piyasamızda ortaya çıkması mümkün olumsuz gelişmeler önünde bir köstek olabilecek.

Salgın nedeniyle faaliyeti duran patronun önünde iki yol bulunuyor. Bunlardan birincisi kısa çalışma pratiğine, başkası ise taslak ile getirilecek olan fiyatsız müsaade tatbikine gitmek. Kısa çalışma tatbikine gitmek kısa çalışma ödeneğine hak kazanan çalışanlar açısından daha yararlı olacaktır.

Fiyat kayıpları daha ziyade engellenmiş olacaktır. Başkaca kısa çalışmaya gidildikten sonra, kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan personellere fiyatsız müsaade uygulanmasında ve ilgili çalışanların taslaktaki fiyat yardımını almalarında rastgele bir mani bulunmamaktadır. Böylelikle daha geniş bir fiyat garantisi sağlanacaktır.

Maddede düzenlenebilir

Patronların kısa çalışma imkanını değerlendirmeden direkt fiyatsız müsaade pratikleri, kısa çalışma ödeneğinden daha az nakdi yardım alacak personellerle aralarında ihtilaf çıkmasına sebep olabilecektir. Bu yüzden salgın müddetinde üretim faaliyetleri sekteye uğrayan patronların, öncelikle kısa çalışmaya başvurmaları, devamında ödenekten yararlanamayan emekçileri fiyatsız olura çıkarmaları daha alanında olacaktır. Taslakta değişiklik yapılarak, ilgili hakkın kısa çalışma müracaatının sonucuna nazaran devreye alınacağının düzenlenmesi düşünülebilecektir.

Hangi çalışanların kontratlarının feshi yasaklanıyor?

Yasa teklifi taslağı, Kovid-19 salgını nedeniyle üç ay mühletle işten çıkarmayı yasaklıyor. Husus kapsamı bütün çalışanları içine alacak halde düzenlenmiş. Binaenaleyh velev İş Kanunu’na, velev Borçlar Kanunu’na, velev Deniz İş Kanunu’na, isterse de Basın İş Kanunu’na tabi bir emekçi olsun, bütün emekçiler bu haktan yararlanabilecekler. Örneğin hava taşıma işinde çalışan şahıslar İş Kanununa tabi değil, Borçlar Kanunu’na tabi, ancak onların mukaveleleri feshedilemeyecek.

Hangi fesihler kapsamda?

Taslak patronun yapacağı fesihleri sonlandırıyor. Çalışanın uygulayacağı feshe rastgele bir sınırlama getirmiyor. Patronun feshini de büyük ölçüde sonlandırıyor. Bu periyotta patron, emekçinin ahlak ve uygun niyet kurallarına uymayan davranışı varsa fesih yapabilecek. Bu türlü bir neden yoksa, faaliyetin büsbütün durması, personelin hastalanması ve rapor vadesinin bildirim müddetini altı hafta aşması ya da zorlayıcı nedenle iş mukavelesi feshedilemeyecek. Örneğin hava taşıma işinde çalışanların ahitleri, havacılık faaliyetleri durma noktasına geldiği için sonlandırılamayacak. Personelin hakaret etmesi, mala zarar vermesi, sadakati ihlal üzere ağır ihlal durumlarında iş kontratı feshedilebilecek.

Fesih alanına fiyatsız müsaade

Alışılagelmiş kurallar altında fiyatsız müsaade fakat personel ile patronun muahedesi halinde yürürlüğe konulabilen bir tatbiktir. Ama taslak, patrona emekçinin onayına bağlı olmaksızın fiyatsız müsaade kullandırma hakkını getiriyor. Patron salgına bağlı olarak, üç aya kadar fiyatsız müsaade uygulayabilecek. Fesih yasağı Cumhurbaşkanı kararıyla altı aya kadar uzatılırsa, uzatılan vade için de fiyatsız müsaade uygulanabilecek.

Usulsüzlük yapana ceza

Fiyatsız müsaadeye ayrılarak fiyat desteğinden yararlanan emekçinin patron tarafından fiilen çalıştırılmaya devam ettiğinin tespiti halinde idari para cezası (5510 sayılı Kanununun 102. unsurunda belirlenen idari para cezaları dört katı) uygulanacak.

Personele nakdi fiyat desteği

Kanun taslağında nokta alan düzenlemeye nazaran, İşsizlik Sigortası Kanununa eklenecek Süreksiz 24. unsur ile İş Kanunu’nun süreksiz onuncu unsuru çerçevesinde fiyatsız müsaadeye ayrılan emekçiler ile 15/3/2020 tarihinden sonra işten çıkarılmış olup, Kanunun başka kararlarına nazaran işsizlik ödeneğinden faydalanamayan personellere, İş Kanununun muvakkat 10. unsuru çerçevesinde belirlenen fesih yasağı vadesince Fondan her gün için 39,24 Türk Lirası nakdi fiyat desteği verilecek. Bununla birlikte, laf konusu nakdi fiyat desteğinden yararlanma mühleti Cumhurbaşkanı tarafından altı aya kadar uzatılabilecek.

Yorum Yap