Kanada, Suudi Arabistan’a silah satışı yasağını kaldırdı

 Kanada, Suudi Arabistan’a silah satışı yasağını kaldırdı

 

Kanada Dışişleri Bakanı Francois-Philippe Champagne ve Maliye Bakanı Bill Morneau, yaptıkları ortak açıklamada, Suudi Arabistan’a silah ihracatını engelleyen moratoryumun kaldırıldığını duyurdu. Bakan Champagne ve Bill Morneau, Kanada’nın 2019 yılında BM Silah Satış Muahedesini (ATT) imzaladığını hatırlatarak Suudi Arabistan ile olan zırhlı araç satışının yeni kararlara bağlandığını aktardı.

Yenilenen mukaveleyi hiç kimsenin iki devlet münasebetlerinin sıradanlaşmasına dair bir işaret olarak yorumlamaması gerektiğini söyleyen Dışişleri Bakanı Champagne, “Suudi Arabistan’ın insan hakları sicili rahatsız edici olmaya devam ediyor. İnsan haklarını savunmaya devam edeceğiz.” dedi.

Champagne, Suudilerin araçları nasıl kullanacağına dair sorular üzerine ise, araçların kraliyet ailesinin korunmasından sorumlu devletin iç güvenlik gücü tarafından kullanılacağını kabul etti. Bakan Champagne, araçların devletin şark kısmında sivillere karşı ve Yemen’deki savaşta kullanıldığına ait Liberal Hükümet tarafından bir yıldan uzun bir müddet evvel gerçekleştirilen inceleme ile ilgili de yakında detaylı açıklama yapmayı taahhüt etti. Bakan Champagne şunları söyledi:

“Yasalarımıza nazaran Kanada malları, memleketler arası insancıl hukukun, memleketler arası insan hakları hukukunun yahut toplumsal cinsiyete dayalı şiddet fiillerinin önemli ihlallerini gerçekleştirmek yahut kolaylaştırmak için kullanıldığında yahut bu hususta kıymetli bir risk olduğunda ihraç edilemez. Bu maksatla, BM Silah Satış Mutabakatı (ATT) ile milletlerarası ahengi güçlendirmeyi ve milletlerarası bir murakabe rejiminin kurulmasına yönelik çok taraflı tartışmalara öncülük edeceğimizi de duyuruyoruz. Kanadalı yetkililer tarafından yürütülen ve bu bağıtla ilgili olanlar da dahil olmak üzere Suudi Arabistan’a yapılan ihracat olurlarının her hengam olduğu üzere, Kanada kanunları ve ATT uyarınca yukarıda belirtilen yasal gerekliliklere uymalarını sağlayacağız.”

İki bakanın açıklamasında, mutabakatın iptal edilmesine atıfla bunun ülkeyi milyarlarca dolar zarara sokacağına işaret edilerek şunlar kaydedildi:

“14 milyar dolarlık akdin iptali, velev kaidelerinden rastgele birinin ifşa edilmesi, Kanada’ya milyarlarca dolar zarar verebilecekti. Bu tıpkı devranda binlerce Kanadalının işlerini ve yüzlerce küçük ve orta ölçekli işletmeyi içeren tüm savunma sanayi tedarik zincirinde de riske atacaktı. Uygunlaştırılmış mutabakat kapsamında, müsaade verilen son tasarruf teminatlarının ihlali laf konusu olduğunda gelecekteki ihracat müsaadelerinin ertelenmesi yahut reddedilmesi durumunda Kanadalıların finansal risklere maruz kalmasının ortadan kaldırılmasını sağladık.’’

Kanada-Suudi Arabistan bağları insan hakları yüzünden koptu

İki memleket arasındaki diplomatik ilgilerin kopmasına kadar varan anlaşmazlık, eski Kanada Dışişleri Bakanı Chrystia Freeland’in, Suudi Arabistan’da tutuklu insan hakları aktivistlerinin bağımsız bırakılmasını talep eden çevre medya paylaşımındaki lisan nedeniyle kopmuştu. 2018 yılı Ağustos ayında yaşanan attığı tweet ile, Suudi Arabistan’ı insan hakları savunucularını ‘’derhal’’ bağımsız bırakmaya davet eden Bakan Freeland’e, Kanada’daki elçisini geri çekip, Kanada Büyükelçisini de had dışı ederek yanıt veren Riyad idaresi, Kanada’daki üniversitelerde okuyan binlerce Suudi talebeden de Kanada’yı terk etmesini istemişti. Suudi Arabistan, ilerleyen günlerde de Suudi Havayolu şirketi Saudia’nın Kanada’ya olan tüm seferlerini iptal etmişti. Suudi-Kanada bağlarında şimdi bir düzelmenin kaydedilmediği, Kanada Dışişleri Bakanı Champagne’nin, “Suudi Arabistan’ın insan hakları sicili rahatsız edici olmaya devam ediyor. İnsan haklarını savunmaya devam edeceğiz” açıklaması ile de netlik kazandı.

Itilaf Cemal Kaşıkçı cinayeti sonrası askıya alınmıştı

Stephen Joseph Harper’ın 2014 yılındaki başbakanlığı sırasında Suudi Arabistan’la imzalanan 14 milyar dolarlık Light Armoured Vehicles-LAV (Hafif Silahlı Araçlar) tipi askeri araç satışı itilafı, Suudi Gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın öldürülmesi vakası sonrasında, Başbakan Justin Trudeau tarafından askıya alınmıştı. Başbakan Trudeau, Kaşıkçı’nın 2018 yılı Ekim ayında İstanbul’daki Suudi Arabistan Başkonsolosluğunda öldürülmesinin akabinde gelen ağırlıklar üzerine, mevcut silah satışlarını gözden geçirdiğini ve Suudi Arabistan’a yeni silah ihracatını onaylamayacağını duyurmuştu.

Hafif silahlı araçlara ağır silahlar monte edilmişti

Öte yandan Kanada, mutabakat kapsamında Suudi Arabistan’a 928 adet LAV-6 modeli “hafif silahlı araç” satışını onaylamıştı. Daha sonra basına yansıyan detaylara nazaran, bu araçlardan yalnızca 354’ünün standart askeri işçi taşıyıcı olduğu, 119’unun ağır atak tipi LAV-6 olarak üretildiği ve bu modellerin taretlerine yerleştirilmiş güçlü 105 milimetrelik topları bulunduğu ortaya çıkmıştı. LAV-6’ların 119’unun anti-tank araçlar olarak yapılandırıldığı, 119 adetlik bir öteki öbeğin da 30 milimetrelik makineli tüfekle donatılmış direkt ateş desteği verebilecek özellikte olduğu, kalan araçlar arasında ise ambulanslar, mobil kumanda üniteleri, VIP taşıma ve vinçlerle donatılmış kurtarma araçlarının bulunduğu açıklanmıştı.

Yorum Yap